سخنرانى [ در جمع ايرانيان مقيم خارج دربارهء حياتبخش بودن آيين اسلام ] زمان : 14 آبان 1357 / 4 ذى الحجه 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : اسلام ، آيين حياتبخش جوامع بشرى حضار : دانشجويان و ايرانيان مقيم خارج بسم اللَّه الرحمن الرحيم جواب به شبهات روزنامه‌هاى شوروى باز امروز در روزنامه‌هاى شوروى - براى من ترجمه كرده بودند - يكى تيترش اين بود كه « اسلام ، افيون جامعه » ! ما هر نظامى را يك دفعه ملاحظه مىكنيم ، خود نظام را ، مىبينيم نظامى كه مثلًا نظام شاهنشاهى ، نظام جمهورى ، يكى هم حكومت اسلام است ، يكوقتى متن اسلام را بررسى كنيم ببينيم كه آيا متن ماهيت اسلام چطور است ؛ آيا اين افيون است و در دعوتهايى كه كرده است دعوت كرده است به اينكه مردم چرت بزنند ؟ بخوابند ؟ تنبلى كنند ؟ يك بررسى راجع به خود متن اسلام است كه سندش قرآن است - از همهء سندها بالاتر در اسلام قرآن است - يك بررسى در قرآن بايد بشود . و آن كسانى كه گوششان پيش روزنامه‌ها و - عرض مىكنم كه - مبلغين خارجى هست ، بايد سربسته و در بسته يك مطلبى را قبول نكنند . كسى كه يك مطلبى بشنود و قبل از اينكه دليلى بر آن مطلب پيدا بكند قبول كند ، اين از فطرت انسانى خارج است . فطرت انسانى اين طور است كه مطلبى را همين طورى قبول نمىكند تا هر چه گفتند فوراً قبول كند ؛ اين طور نيست ؛ بلكه اگر مطلبى به او تبليغ كردند يا مطلبى را گفتند ، اين دليل مىخواهد كه به چه دليل شما يك همچو مطلبى را - مثلًا - مىگوييد . اينها مىگويند - مال حالا هم نيست ، مسأله سابقه دار است و ريشه‌اش هم براى اين است كه اين ملتِ اسلام را از قرآن جدا كنند ، از اسلام جدا كنند - اين تبليغاتى كه شده است و از تعبيراتشان گاهى « اسلام ، افيون جامعه » - كه همين امروز آنكه من خواندم نوشته بود يا ديروز ديدم - گاهى « دين ، افيون جامعه است » . وقتى دين را مىگويند كه